۱۳۹۶ خرداد ۱۸, پنجشنبه

نگاهی کوتاه به تاریخ تورکمنصحرا در اوایل قرن بیستم

Taryh
جنبش رهایی بخش در بین ترکمنهای ایران در سال های 1924-1925/م.:
 ***
"قیام ترکمن های ایران در ماه مه سال 1924 تا یک سال بطول انجامید و در نهایت می توان گفت این جنبش تا ماه مه سال 1925 ادامه داشت. جنبش آزادی بخش ترکمن های ایران تحت لوای استقلال ترکمنستان پیش برده شد. در این رابطه اقدامات دولت ایران بجای حل و فصل این مسئله، با انتقال ایلات و عشایر غیر ترکمن به ترکمنصحرا به سرکوب این جنبش می پردازند. رئیس شورای بزرگان و سران قبایل به عنوان رئيس جمهور منتخب ترکمن «جمهورباشلئق عثمان آخون» را بر می گزینند (وضعیّت نظامی). عملیات آزادسازی مناطق ترکمن نشین شمال ایران تحت رهبریّت افسران ترکیه: قادیر افندی، مصطفی بیگ، خدایار افندی، مراد بیگ، سلطان پاشا و «خان یمودسکی (لألی خان)» پیش برده می شود."
 
تورنتو – پژوهشگر د. خ. اونق:
Tagsyr Osman Ahun

*****
با توجه به دوره تحقیاتی اینجانب که مربوط به اعصار XIX-XX/م. «تاریخ معاصر» می شود، در جوار کارهای علمی فوق تخصصی در انستیتو پژوهشی تاریخ در آکادمی علوم ترکمنستان، بخشی از اوقاتم را برای مصور کردن شخصیّت های مربوط به آن دوره صرف نموده بودیم. در این رابطه تعدادی تصاویر قدیمی به دستم رسید که ضمن کار بر روی این تصاویر آن ها را در یک تابلوی نقاشی ضمن بازسازی، به حوادث مربوط به آن دوره نیز پرداختیم. همچنین در این روند پژوهش هایی صورت گرفت که آن را طی کتابچه ای که به وقت خود به صورت کتاب منتشر خواهیم کرد، بانجام رسانیدیم. ذیلاً اهم آنها را در این پست ارائه و فایل پی دی اف آن را می توانید از اینجا دریافت دارید!

۱۳۹۶ اردیبهشت ۲۲, جمعه

مرکز اسناد تحصیلات عالی آکادمیکی موجود در کتابخانه دولتی روسیّه مربوط به نویسنده این وب

* Из документах Российская Государственная Библиотека - Карточка, Документ и Описание о научные по специальность 07.00.02 Отечестьвенная история по Туркменский языка, 
* The documents that in Library of Russian State from Ownuk, Hangeldi - Card, Document and Description of scientific specialty 07.00.02 local National history, In Turkmen language
* حفاظت از اسناد و مدارک تحصیلات عالی در کتابخانه دولتی روسیه مربوط به اونق، خانگلدی- شامل کارت درخواست، سند موجود و شرح تخصص علمی 07.00.02، با عنوان "تاریخ ملی محلی، به زبان ترکمنی
قطعه اوّل: Picture 1
Из документах Российская Государственная Библиотека
قطعه دوّم: Picture 2

Описание о научные по специальность 07.00.02 Отечестьвенная история

۱۳۹۶ فروردین ۵, شنبه

دانستن هفت پشت از نیاکان خود بر هر ترکمنی لازم بوده است (یدی آرقا)

رسم توضيحي 1. نمودار مرسوم تبارشناسی
... در مخاصمات غصب زمین های حاصلخیر اهالی از جانب حکومت رضاشاهی، قتل های طراحی شده ای را در بین این اهالی بوجود می آوردند که در نتیجه آن؛ "یکی از آمرین حکومت توسط آمر دیگر ی کشته می شد و آن قتل را به گردن یکی دیگر از اهالی که بی گناه و مورد غضب حکومت است، انداخته می شد!"
*******
تورنتو - د. خ. اونق: یکی از عواملی که امروزه تورکمن ها را از پراکندگی بیش از حد محفوظ داشته، واجب بودن "دانستن هفت پشت از نیاکان خود" که بر هر ترکمنی ضرور بوده است. بقول پژوهشگران برجسته دنیا چون بارتولد، برتلس و وامبری که در مورد تاریخ تورکمن تحقیقات گسترده ای داشتند، تورکمن ها را به لحاظ داشتن مکتوب های اتنوگرافیک و دموگرافی پربار، اصیل ترین طوایف می دانستند. چنانکه امروزه ما در تاریخ به تمامی عناوین، اونغون ها، طاغماها (طاموغاها) و عناوین نسب ها، ... پی می بریم که آنها از جانب کاتبینِ تحقیق و تفحص، مکتوب مانده است.
تبارنامه یا شجره نامه /شناسنامه به مفهوم عام/: به طور خلاصه مطالعه خاستگاه خانواده و تاریخ آن است به عبارت دیگر گردآوری فهرست هایی از نسب نامه نیاکان که آنها را در نموداری با عنوان "شجره نامه" و یا سایر اشکال نوشته می شود، مرتب می کنند. کلمه "شجره نامه یا نسب نامه: /genealogy/" از دو واژه یونانی به معنای "نژاد" و یا "خانواده" و از سوی دیگر نظریه یا علم "تبارشناسی /ancestry"/ است. بنابراین مشتق شده است از ردیابی و شناسایی اصل و نسب و علم مطالعه سوابق خانوادگی. در این حالت آن برای نشان دادن خطوطی از تبار نیاکان را در بر می گیرد که بصورت یک درخت با ریشه، تنه و شاخ و برگ های آن، به شکل "نمودار /Charts and graphs/" در می آید. نمودار "شجره نامه" برای اکثر مردم در کتاب های آموزشی تاریخ، شامل اشکال، فلش، خطوط موازی، یک خط پلیسه دار که دلالت بر گذار از نسلی به نسل دیگر است، نشان داده می شود.

۱۳۹۵ بهمن ۱۱, دوشنبه

با ماطراقچی نصوحی قاراگؤز بیشتر آشنا شویم

مطراقچی نصوحی قاراگؤز بوسنوی
تورنتو - د. خ. اونق: نام واقعی وی "نصوح ابن قاراگؤز ابن عبدالله بوسنوی" از توٚرکمنان بوسنی میباشد. وی از خدمتگزاران سلطان سلیمان در سال ۹۴۱ ه. ق. بود. در منابع تاریخ از او به عنوان " مطراقچی نصوح" یاد می شود. وی در سال ۱۴۸۰ در شهر سارایوو متولد و در سال ۱۵۶۴ دارفانی را وداع گفته است. ..."
تاریخ مرگ استاد نصوحی بحث برانگیز است. برخی آن را سال 1533 و بعضی از آنها سال 1564 درست می دانند. اما این ایده ها رسما پذیرفته شده نیست. در مورد زندگی شخصی مطراقچی نصوحی در منابع تاریخی کمتر نگاشته شده است. از آنجایی که او از یک پدر مادر مسیحی به دنیا آمده، امّا خود به اسلام گرویده بود، بر اساس ایده انتخاب نام سنتی در اسلام از جانب نظامیان عثمانی وادار می شود، نام "قاراگؤز بن عبدالله بن بوسنوی نصوحی" را بر خود برگزیند.
خلاصه حیات وی:
این تصویر از گؤک مسجید توسط شخص یاد
شده که هنرمند مینیاتوریست و کارشناس ارشد
در تاریخ و ریاضیدان بوده، کار شده است.
ماطراقچی نصوحی در دوران سلطنت سلطان بایزید دوم در یکی از مدارسی که به نام "اندرون" معروف بوده است، تحصیلات خود را به اتمام می رساند. بعد از فارغ التحصیلی وی استاد ریاضیّات می شود. از جانب شاعران شناخته شده دوران خود در دروس علمی و فلسفی به وی عنوان "نصوحی سایدان /Nasuhi Saidən/" را تقدیم نموده بودند. یکی از ویژگی های اصلی آن دوران وجود او به عنوان یک استاد ماهر خوشنویسی بود. وی صاحب سبک شناخته شده ای از سبک های نوشتاری "دیوان نصوحی /Divan-i Nasuhi/" است که در آن برخی از نوآوری های ادبی از دستاوردهای زیبای آن محسوب می شود. نصوحی بن قاراگؤز در یکی از ورزش ها به نام "بازی ماطراق" با شمشیر چوبی بسیار ماهر بوده است. بهمین جهت وی را "مطراقچی نصوحی" نامیدند.
قاراگؤز بن نصوح شیوه های حرفه ای در استفاده از انواع سلاح داشت، وی در حاشیه این حرفه در خصوص استفاده از سلاح، کتابی به نام "تحفیة القضات" نیز دارد. ماطراقچی نصوح نقش بزرگی در رشد هنر مینیاتوری داشته و از وی طرح های زیادی در این زمینه باقیمانده است. استاد دانش گسترده ای در زمینه هندسه و ریاضیات دارد که در آن طول جدول و نمودارها با تعدادی از ابعاد ریاضی بیان شده است.

۱۳۹۵ مرداد ۱۰, یکشنبه

تاریخ فرهنگ ترکمن های ایران (قرون 19-20)- 2 – جلد II – دسرتاسیا – 1995 طی شد.

ИСТОРИЯ КУЛЬТУРЫ ТУРКМЕН ИРАНА (ХIХ-ХХ вв.) II Tom-защита диссертации 1995
ایران تورکمنلرینینگ مدنیّتینینگ تاریخی (قرون XIX-XX)  - 2 - جلد II - دسرتاسیا - 1995 دا قورالدی..
THE CULTURAL HISTORY of TURKMENS of IRAN (XIX-XX c.c.) Volume II - Dissertation - Defense in 1995.
*******

Completely dissertation-Latin-türkmenCompletely dissertasya-تورکمنچه-türkmençe
****************************

۱۳۹۵ تیر ۱۴, دوشنبه

بیوگرافی کوتاهی از "ولادیمیر فئودورویچ مینورسکی" شرقشناس مشهور روس (استاد دانشگاه کمبریج)

مینورسکی
ولادیمیر فئودورویچ
تورنتو - د. خانگلدی اونق: بیوگرافی کوتاهی از "ولادیمیر فئودورویچ مینورسکی" شرقشناس مشهور روس (استاد دانشگاه های سوربن پاریس و کمبریج لندن).

شرقشناس مشهور روس در دانشگاه کمبریج بریتانیا، "ولادیمیر فئودورویچ مینورسکی (Владимир Фёдорович Минорский)" در (۲۴ ژانویه / ۵ فوریه، سال ۱۸۷۷، در استان کورچیوا - شهر تیورسکوی در بالا دست رودخانه ولگا، شهری که در حال حاضر در زیر آب "سد ایوانکوا"1 فرو رفته است، در منطقه کاناکووسکی یکی از نواحی روسیّه؛ استان تاور2 در شمال غرب مسکو متولد شد. در ۲۵ ماه مه سال ۱۹۶۶، در کمبریج انگلستان وفات و خاکستر وی به مسکو ارسال و در "گنج ناوادیویچ" (Новодевичьем) به خاک سپرده شد.).3

او در سال 1896 وارد دانشگاه مسکو و در دانشکده حقوق به تحصیل پرداخت و در سال 1900 فارغ التّحصیل شد. پس از آن دوباره وارد انستیتوی زبان های شرقی لازارفسکی شد. در آن مؤسسه 3 سال مطالعات خود را صرف آماده شدن برای فعالیّتهای دیپلماتیک کرد. پس از فارغ التّحصیلی از آن، در سال ۱۹۰۳ /در منبعی دیگر 1902/، وارد وزارت امور خارجه روسیه شد و اولین مأموریّت خود را در همان سال از جانب روسیّه با مسئولیّت کار دیپلماتیک دریافت و به ایران سفر نمود که در آن ایّام او مطالعات خود را جهت جمع آوری مواد مطالعاتی در باره اهل حق نموده بود. حضور وی در ایران در سال های 1904-1908، برای اولین بار در تبریز سرکنسولگری و سپس سفارت تهران و در سال های 1908-1912 در سن پترزبورگ و تاشکند بوده است. همچنین در ترکیه با سمت های دبیر اولی و کارداری تا سال ۱۹۱۷ مشغول به کار بوده است. او دیپلمات و پژوهشگری دانشمند، خاورشناسی ممتاز در تاریخ، جغرافیا، ادبیّات و زبان که در تحقیقات کوردلوژی نیز مطالعات عمیقی داشت، شناخته شده بود. وی به عنوان یکی از اوّلین کوردشناسان زمان خود محسوب می شد.

۱۳۹۵ تیر ۹, چهارشنبه

LAURENS, Jules Joseph Augustin, the painter of Blue Mosque in Tebriz in XIX century

LAURENS, Jules Joseph Augustin
The Encyclopedia Iranica: (1825-1901), French artist in drawing, painting, and lithography who depicted Oriental and other subjects.

LAURENS, Jules Joseph Augustin, French artist in drawing, painting, and lithography who depicted Oriental and other subjects (b. 26 July 1825 at Carpentras; d. 5 May 1901 at Saint-Didier, Vaucluse).
 He trained as a pupil of his elder brother, Jean Joseph Bonaventure (1801-90), and then studied at the Beaux-Arts in Paris, where he held his first exhibition in 1840. Chosen almost by chance to accompany X. Hommaire de Hell in his mission to Turkey and Persia (1846-48), Jules Laurens made over a thousand sketches and drawings of sites and costumes; and he drew many portraits on demand for Persian and European personalities in Persia.

۱۳۹۵ خرداد ۱۶, یکشنبه

جهانشاهین دیوانی و اونون دیل قونوسئنداقی اهمیّتی (کنفرانس آنکارا)

آنکارا-د.خانگلدی اونق/10می2016/آلتینجی تورکولوژی توپلانتیسی گونی
ایران تورکمنلرینین دیل اؤیرنیمی ساحه سینده کی فعّالیّتلری(کنفرانس)-3
آنکارا – د. خانگلدی اونق - 10 - می 2016 - 6 - نجی تورکولوژی گونو توپلانتیسی - 20 دقیقه + 10 دقیقه سؤال و جواب.
توضیح: این متن پیشنویس کنفرانس قبل از ویراستاری تورکی!
اوچونجی بؤلوم:
2014-نجی سنه ده یایئنلاندئرمئش کتابئمدان xiv-xv-نجی عصیرین قاراقویونلو تورکمن سولطانلوغون عاریف و شاعیر پادشاسی سولطان جهانشاه حقیقی نین دیوانی شعیری اولدی. بو اثرین یازئلدئغی زمانئندان 550 یئلا قدر گچمیشتیر لاکن شو زامانا قدر اونون الیازماسی قاییپ اولوپ چاپ اولمامئشتئر.
بو تورکمن پادشاسی اولان شاعیر و عاریف یازییردان قالان الیازماسئنئن دونیاده ساده جه ایکی نوسغاسی ساقلانموشتور. اونون بیریسی، ارمنیستان جمهوریتینده ماتنه داران الیازمالار فونتوندا ساقلانییر و اوُ بیریسی اولسا، اینگلتره نین لندن شهرینین رویال موزیسینده ساقلانیر.

لندنین رویال موزیسینده ساقلانموش الیازیسی حقینده دیدکلرینه گؤره، اوُ چالدیران ساوشینده تورکیه سولطانلئغئنئن کوتپخاناسئنا کچمیش و چوق زامان استامبول شهریندکی سولطان عبدالحمیدین کوتپخاناسینده ساقلانموش. لاکن بیر سده دن سون اول یردن قاییپ اولموش، اوندان سون میصیرین آلکساندرا کوتپخاناسئندان تاپئلمئشتئر. بیر قاچ زاماندان سون اوُ یردن هم قاییپ الموش و سونلاردا لندنین رویال موزیینین کوتوپخاناسئندان چئقمئشتئر.

۱۳۹۴ اسفند ۲۶, چهارشنبه

حضور بانوی سیاستمدار و مبارز سلطان جهانشاه حقیقی تورکمن جوان بیگیم در گؤک مسجد!

حضور بانوی سیاستمدار و مبارز سلطان جهانشاه حقیقی تورکمن، دختر آخرین امپراتور روم شرقی آلکسی چهارم، جوان بیگیم خاتین در مسجدی که بنا به پیشنهاد وی بنا شده است و بنام مضفّرّیه جهانشاه که بعدها به دلیل رنگ براق آبی فیروزه ایی آن که از دور با نمای باشکوهی منظرانداز بود، بنام گؤک مسجد (فیروزه شرق) معروف شده بود. 
بانوی سیاستمدار و مبارز سلطان جهانشاه حقیقی تورکمن دختر آخرین امپراتور روم شرقی آلکسی چهارم، جوان بیگیم خاتین در گؤک مسجد

۱۳۹۴ دی ۸, سه‌شنبه

متن ارائه شده به کنفرانس بین المللی قورقوت آتا در عشق آباد

قورقوت آتا
نسخه هایی از حماسه قورقوت آتا که در خارج وجود دارد!
توضیحات: این پست همراه با تصاویری چند است! همچنین نسخه اصلی این مقاله بزبان ترکمنی با الفبای کریل روسی که در آن ایّام در جمهوری ترکمنستان هنوز الفبای کریلسکی مرسوم بود، به کنفرانس ارائه گردید. سپس آن را در زبانهای تورکی تورکیّه، ترکمنی لاتین، انگلیسی، روسی و فارسی برگردانده شده است. این مقاله در مؤسسات تحقیقاتی دنیا منتشر گردید. از جمله:
1. ГОРКУТ АТА, – 1500,. Макалалар йыгындысы, (Hangeldi OWNUK, “Gorkut ata eposynyñ daşary ỳurtlardaky warianty”), “Магарыф”, A.:-1999 м. (Konfrensiỳa).
2. PDF – 7682 Ovnuk, Hangeldi, Gorkut Ata Destani’nin yabanci ülkelerdeki..
3. PDF: «Gorkut ata Konferensi» Aşgabat-1999 ý.,
4. SahypaOVNUK, Hangeldi, “Gorkut Ata” Eposınıŋ Daşarı Yurtlardakı Variantı…
5. T. C. Başkanlık Atatürk Kültür, Dil v Tarıh Yüksek Kurumu: – «ATATÜRK KÜKLTÜR MERKEZI»,ve “II item file”,

6. Türkçe metni «Gorkut ata destani’nin yabanci ulkelerdeki varyantlary…»
Ayry Kayanaklar:
2. Sanat Kitabevi
3. Turkmenia …»
متن: بر اساس روایات یکی از مورّخین قرن پانزدهم که می گوید: «- در دوره ای نزدیک به ایّام حضرت محمّد، در بین طوایف اوغوز شخصیّتی با عنوان «دأده قورقوت» ظهور کرده است. وی در زبان طوایف اوغوز کتابی نوشته که آن کتاب به نام «دأده قورقوت» مشهور شده است.»[1]
اثر حماسی «قورقوت آتا» که قدمت آن، تا نزدیک به دوره حضرت محمد عنوان شده است، اعصار زیادی را طی طریق نموده و در بطن قرون اسرار آمیز خلق شده، در مورد وقایع متعدد، از قهرمانی ها، مردانگی ها، از صفت ها و اخلاق های پاک بشری پیام می رساند.

۱۳۹۴ دی ۶, یکشنبه

متن ارائه شده به کنفرانس بین المللی قورقوت آتا در عشق آباد

جلد مجموعه مقالات
و نطق ها از کنفرانس
نسخه هایی از حماسه قورقوت آتا که در خارج وجود دارد!
توضیحات: این پست بدون تصاویر است! همچنین نسخه اصلی این مقاله بزبان ترکمنی با الفبای کریل روسی که در آن ایّام در جمهوری ترکمنستان هنوز الفبای کریلسکی مرسوم بود، به کنفرانس ارائه گردید. سپس آن را در زبانهای تورکی تورکیّه، ترکمنی لاتین، انگلیسی، روسی و فارسی برگردانده شده است. این مقاله در مؤسسات تحقیقاتی دنیا منتشر گردید. از جمله:

1. ГОРКУТ АТА, – 1500,. Макалалар йыгындысы, (Hangeldi OWNUK, “Gorkut ata eposynyñ daşary ỳurtlardaky warianty”), “Магарыф”, A.:-1999 м. (Konfrensiỳa).
2. PDF – 7682 Ovnuk, Hangeldi, Gorkut Ata Destani’nin yabanci ülkelerdeki..
3. PDF: «Gorkut ata Konferensi» Aşgabat-1999 ý., 7-nji SahypaOVNUK, Hangeldi, “Gorkut Ata” Eposınıŋ Daşarı Yurtlardakı Variantı…
»4. SahypaOVNUK, Hangeldi, “Gorkut Ata” Eposınıŋ Daşarı Yurtlardakı Variantları
5. T. C. Başkanlık Atatürk Kültür, Dil v Tarıh Yüksek Kurumu: – «ATATÜRK KÜKLTÜR MERKEZI», ve “ II item file”,
6. Türkçe metni «Gorkut ata destani’nin yabanci ulkelerdeki varyantlary…»
Ayry Kayanaklar:
متن بر اساس روایات یکی از مورّخین قرن پانزدهم که می گوید: "- در دوره ای نزدیک به ایّام حضرت محمّد، در بین طوایف اوغوز شخصیّتی با عنوان "دأده قورقوت" ظهور کرده است. وی در زبان طوایف اوغوز کتابی نوشته که آن کتاب به نام "دأده قورقوت" مشهور شده است."[1]

اثر حماسی "قورقوت آتا" که قدمت آن، تا نزدیک به دوره حضرت محمد عنوان شده است، اعصار زیادی را طی طریق نموده و در بطن قرون اسرار آمیز خلق شده، در مورد وقایع متعدد، از قهرمانی ها، مردانگی ها، از صفت ها و اخلاق های پاک بشری پیام می رساند.

۱۳۹۴ آذر ۹, دوشنبه

Türkiye'nin en büyük kişi arama motoru KİM HAKKINDA'YA hoş geldiniz!

Türkiye'nin en büyük kişi arama motoru KİM HAKKINDA? atly şahsarama saýt motory! Internet enjamlarynda, şahslary biografy hasabata alyş ulgamydyr.Şu enjamyň bir sahypasynda şu admin hakynda Maglumat berilipdir. Ýene-de, "Idolbin" maglumat ýygyş saýtyň sahypasynda! ..
Türkiye'nin en büyük kişi arama motoru KİM HAKKINDA'YA hoş geldiniz!